เพลงยาวหมากรุก - 15 July 2012 - Blog - Thai Chess
House of Thai Chess
Welcome อาคันตุกะ | RSS
Site menu
Calendar
«  July 2012  »
SuMoTuWeThFrSa
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031
Main » 2012 » July » 15 » เพลงยาวหมากรุก
11:01 AM
เพลงยาวหมากรุก

มาโนชนน้อมพร้อมกายวจีสรรพ์

       ไหว้ดาบสพรตอุดมพรหมจรรย์ เจริญบรรพชากรสังวรฌาณ
ที่ล่วงลุปรุโปร่งเปรื่องกสิณ ผ่องอภิญญายิ่งภินิหาร 
ผู้รู้รบจบแจ้งเจนวิจารณ์ ในตำนานชาญชัดอธิบาย
ท่านได้นำตำราหมากรุกนี้ มาเชิดชี้เป็นอย่างอ้างขยาย
เบื้องโบราณกาลเปรียบปรุงภิปราย จึงแพร่หลายสืบกันแต่นั้นมา
ว่ามณโฑเทวีศรีสมร เห็นภูธรทศพักตร์ท้าวยักษา
เมื่อศึกรามตามประชิดติดลงกา แต่นั้นมามิได้มีที่สบาย
ด้วยความกตเวทีมีในจิต นางจึงคิดหมากรุกขึ้นถวาย
ไว้เล่นแก้ทุกข์ร้อนพอผ่อนคลาย เรื่อนิยายกล่าวมาว่าอย่างนี้
แลว่าเดิมสำเหนียกเรียกจัตุรงค์ เพราะเทียบพลพยุหยงองค์ทั้งสี่
คิดกระบวนชวนเล่นเช่นราวี ให้ต้องที่การทัพแก้อับจน
พระฤาษีจำตำรามาแถลง จึงได้แจ้งหมากรุกทุกแห่งหน
อาศัยเหตุตามสังเกตประกอบกล ประชุมชนจึงได้ชวนกันชื่นชม
ต่างก็คิดผิดเพี้ยนเปลี่ยนแปลกบ้าง เพราะต่างชาติต่างภาษาภิรมย์สม
เห็นเป็นเครื่องเรืองปัญญาพานิยม เพราะอบรมความดำริให้ตริตรอง
ครั้นต่อมาผู้มีปรีชาเฉลียว คิดผูกเกี่ยวขึ้นเป็นกลประกอบสนอง
หวังประกวดอวดกันขันประลอง เพื่อสอดส่องเสี่ยงปัญญาหาความเพียร


ตั้งแต่นี้ต่อไปจนจบคัดมาจาก หนังสือ ตำรากลหมากรุก ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ เจ้าพระยาอภัยราชามหายุติธรรมธร ให้พิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๕ พิมพ์ที่โรงพิมพ์ไท
  


          อันการไล่หมากรุกสนุกนึก ล้วนลับลึกเลศไนยใช่พาเหียร
ควรใฝ่ฝึกตรึกตรองจองจำเนียร แม้นแผกเพี้ยนผันผิดพึงคิดระแวง
จงยลแยบแบบแผนให้แม่นมั่น ตามที่กลั่นไว้เปนกลอนสุนทรแถลง
บัญญัติอย่างอ้างกลยุบลแสดง เพื่อให้แจ้งเจนตระหนักประจักษ์ใจ
โดยวิธีที่จะเดินประเมินมาก มีหลากหลากล้วนเล่ห์สุขุมไข
พึงเพียรพิศคิดคเนคนึงใน นิยมไว้หวังวางเปนอย่างยล
กำหนดทีหนีไล่ไว้ประจักษ์ อย่าชะงักงงง่วงเหงาฉงน
รุกรบรับอัปราแลตาจน ควรคิดค้นให้กระจ่างอย่าคลางแคลง
เรือสองลำกำหนดกฎเกณฑ์นับ บทบังคับตามพิกัดบัญญัติแถลง
เพียงคำรบครบแปดแต้มแสดง อย่าพึงแหนงพ้นนี้ไม่มีจน
แม้ว่าเรือลำเดียวเกี่ยวกวดขัน จะไล่นั้นได้เพียงสิบหกหน
อีกโคนคู่ดูระบอบให้ชอบกล ยี่สิบสองไม่จนอย่าบุกบัน
แม้โคนเดียวเดี่ยวโดดโสดพิเศษ นับสังเกตสี่สิบสี่เป็นที่ขั้น
อีกสองม้าไล่โลดโดดประชัน พึงแม่นมั่นนับสามสิบสองผจง
แม้ม้าเดียวเปลี่ยวปละไม่ละลด นับกำหนดหกสิบสี่ที่ประสงค์
อีกเบี้ยหงายหลายหลากมากน้อยคง แจ้งจำนงนับเท่าตากระดาน
แม้หมากไล่ไล่ไม่จนพ้นพิกัด ตามบัญญัติเกณฑ์นับตำหรับขาน
เสมือนเสมออย่าไล่ให้ป่วยการ ยังหลายสถานที่กำหนดในบทบรรพ์
อนึ่งหมากหนีมีเบี้ยเขี่ยเขี้ยวขับ ติดกำกับอยู่กับขุนไม่ห่างหัน
ข้างหมากไล่ไล่รุกเข้าโรมรัน สามเบี้ยกั้นสังกัดสังเกตจำ
หมากไล่สามหนีหนึ่งคำนึงนับ ตามบังคับหกสิบสี่เปนที่ขำ
โดยกำหนดบทระเบียบเทียบประจำ ถ้าเกินกำหนดกล่าวเสมอกัน
อีกหมากไล่หมากหนีดีทั้งคู่  มีเรืออยู่คนละลำปล้ำขับขัน
ข้างหมากไล่ได้เบี้ยช่วยบังกัน  ไขว้ผูกพันธ์เบื้องหลังพอบังสกนธ์
หมากรูปนี้มักจะมีอยู่บ่อยบ่อย  จงคิดคอยดูอย่าเฟือนเลือนฉงน
ทั้งเบี้ยเทียมเทียบถูกผูกจำนน นิยมยลหกสิบสี่ที่สัญญา
แม้ไม่จนพ้นคำณวนคำนึงเสมอ ก็เสมอเหมือนตำหรับตำราว่า
อย่าเลินเล่อเผลอพล้ำให้พลั้งตา  จงไตรตราตรึกตริดำริห์ตรอง
อีกชื่อมีขี้ชัดถนัดแน่ เรียกกลหอกข้างแคร่สำเนาสนอง
มีเบี้ยเดียวเลี้ยวลดบทละบอง ยกย้ายย่องแอบขุนจุนประจำ
พวกหมากไล่ได้ท่าก็ฝ่าแฝง โคนทะแยงเยื้องย่างสามขุมขำ
ผูกกระชับกับเบี้ยคลอเคลียคลำ รวมรุมร่ำรุกรบตลบไป
ไล่ไม่จนพ้นพิกัดบัญญัติยก  เกินเกณฑ์หกสิบสี่สิ้นสงไสย
ทั้งสองข้างต่างแต้มไม่ต่ำไกล ก็ยอมให้สมเสมอเสมือนกัน
อีกจับม้าอุประการประกอบชอบ แบบระบอบหมากหนีท่วงทีขัน
มีม้ามิ่งวิ่งหลบไม่รบรัน ข้างหนึ่งนั้นสองเบี้ยแซกเซียซุน
กับโคนหนึ่งขึงท่าโถมสมทบ ม้าเลี้ยวหลบหลีกแฉลบเข้าแอบขุน
ต่างคุมท่าหาทางจะรุกรุน เมียงมุ่งมุ่นมองคมักคเม่นตา
มีเกณฑ์ย่างอย่างกำหนดหกสิบสี่ แม้หมากหนีหนีไม่พ้นก็จนท่า
ตามพิกัดจัดไว้ในตำรา พึงวิจาระณะจงให้เจนใจ
อีกกลลูกติดแม่แน่กำหนด โดยแบบบทเบื้องบรรพ์ธิบายไข
ข้างหมากหนีมีเรือเฝือแฝงไป กับเบี้ยหงายวางไว้จังหวะกัน
ข้างหมากไล่ได้โคนกับเบี้ยหงาย แลเรือรายรุกเรียงเคียงกระสัน
ไล่ไม่จนพ้นหกสิบสี่พลัน เพราะโคนกันขุนกุมคุมเชิงชน
หณุมานอาสาท่านว่าไว้ ข้างหมากไล่เรือกับม้าอย่าฉงน
อีกเบี้ยหงายรายคุมโคนระคน ม้าผจญโจมบุกเข้ารุกรัน
ข้างหมากหนีมีเรือคอยรารับ โคนกำกับเคียงข้างไม่ห่างหัน
ต่างประชิดติดต่อไม่รอกัน กำหนดนั้นหกสิบสี่มีอัตรา
ควายสู้เสือเหลือลำบากพวกหมากหนี คือโคนมีอยู่กับเบี้ยไม่เสียท่า
คอยป้องปิดติดแว้งทะแยงตา เข้ารับหน้ากันรุกทุกกระบวน
ข้างหมากไล่ได้เรือไว้กับเม็ด คอยลอดเล็ดล้อมเลี้ยวตลบหวน
มีเกณฑ์กฎบทบังคับนับจำนวน ไม่จนถ้วนหกสิบสี่เสมอกัน
อีกอู่ทองหนีห่าน่าสลด กำหนดบทหมากไล่ไม่ผิดผัน
มีโคนหนึ่งเบี้ยสามพองามกัน เข้าโรมรันโอบอ้อมเที่ยวล้อมราย
ข้างหมากหนีมีเรือลำเดียวเดี่ยว เข้าเกี้ยวเกี่ยวรุกกระชั้นเหมาะมั่นหมาย
ไม่จนแต้มจนตาตามธิบาย กำหนดหมายหกสิบสี่เสมอตัว
พรานไล่เนื้อหมากไล่ไม่เข็ดขาม มีเบี้ยสามม้าเดี่ยวขับเขี้ยวขั้ว
ข้างหมากหนีเรือหนึ่งจำเพาะตัว พวกไล่พัวพันสกดสกัดทาง
ไม่จนจบครบหกสิบสี่ท่า ก็ต่างรากันเองทั้งสองข้าง
จงจำจดบทระยะจังหวะวาง อย่าหลงทางลืมทิ้งทำเลกล
นกกระจาบทำรังข้างหมากหนี นั้นเบี้ยมีอยู่กับม้าท่าสับสน
ข้างหมากไล่ได้เรือเจือระคน เข้าปะปนเบี้ยหงายรายระดม
เรือกับม้าท่าทีก็พอสู้ ตำราครูกล่าวไว้ให้เห็นสม
หกสิบสี่หนีได้โดยนิยม เข้าเกลือกกลมแอบเบี้ยไม่เสียที
ถ้าเบี้ยผูกถูกกันท่านให้ต่อ เอาเบี้ยล่อรอรับขับให้หนี
ข้างหมากไล่ก็จะเหลิงในเชิงที ถึงแต้มมีก็คงหมดกำลังลง
อีกกลหนึ่งนามคลื่นกระทบฝั่ง นิยมหวังอย่าแหนงระแวงหลง
ข้างหมากหนีโคนหนึ่งพึงจำนง ทะแยงยงเยื้องท่าคอยรารับ
หมากไล่มีม้าหนึ่งกับเบี้ยสอง เข้าล้อมป้องหลังโคนโผนขยับ
ม้าก็รุกคลุกเคล้าเข้าสำทับ โคนหลบลับแอบขุนคอยคุมที
ทั้งสองข้างต่างแต้มไม่ตกต่ำ  จบเกณฑ์กำหนดนับหกสิบสี่
เปนเขตรขั้นสัญญาอย่างพอดี ก็ต่างมีส่วนสมเสมอกัน
หมูหลบหอกกลอกกลิ้งสิ่งสังเกต ฝ่ายประเภทหมากหนีวิธีสรร
โคนกับเรือเฝือแฝงช่วยแรงกัน หมากไล่นั้นเรือคู่จู่ประจำ
ขนานเรียงเคียงคู่ขนาบล้อม เข้าโอบอ้อมแอบรุกบุกกระหน่ำ
ข้างหมากหนีลี้ซุ่มเข้ามุมทำ ในทีขำโคนเคียงเรียงประนัง
ถึงจะรุกคลุกขลุมตลุมไล่  เรือกันไว้มิได้หวั่นถวิลหวัง
เรือกับโคนสู้กันขันประดัง ตามบทบังคับไว้ในตำรา
แม้นครบยกหกสิบสี่มิจนแต้ม ในกลแกมเกณฑ์นับตำหรับว่า
ทั้งสองข้างต่างเสมอเหมือนสัญญา ก็เลิกลาละลดงดกันไป
ยังอีกหนึ่งพึงพิศพินิจนึก ตริตรองตรึกดูให้สิ้นที่สงไสย
มีรูปหมากตั้งให้เห็นเช่นกลไนย  ได้วางไว้หลายอย่างต่างต่างกัน
กำหนดมีทีไล่ให้จนแต้ม ประกอบแกมกลกระบวรอย่าหวนหัน
โดยวิธีมีเกณฑ์เปนสำคัญ เช่นแบบบัญญัตินามตามจำนง
สำหรับลองปัญญามาประดิษฐ์ ให้ผู้คิดคิดเดินโดยประสงค์
ยังอีกมากพ้นรำพันจะสรรค์ลง เชิญท่านจงดูตามแผนนั้นเถิดเอย ฯ

Views: 368 | Added by: chef | Rating: 0.0/0
Total comments: 0
Only registered users can add comments.
[ Registration | Login ]
Entries archive
Our poll
Rate my site
Total of answers: 33
Site friends
  • Create a free website
  • Online Desktop
  • Free Online Games
  • Video Tutorials
  • All HTML Tags
  • Browser Kits
  • Statistics

    Total online: 1
    Guests: 1
    Users: 0